İşsizlik Rakamlarında Yükseliş
Reklam
Reklam
Prof. Dr. ibrahim Attila ACAR

Prof. Dr. ibrahim Attila ACAR

attila2000@gmail.com

İşsizlik Rakamlarında Yükseliş

19 Kasım 2019 - 09:33

Ekonomilerin büyümesi ile, aynı zamanda büyüyen nüfusa da yeni iş imkanları açması beklenir. Büyümenin hem refah getirmesi, hem de farklı imkanlar sunması bu yüzden önemlidir. Türkiye’de özellikle son dönemde, yeniden çift haneli enflasyon rakamları konuşulur oldu. Hükümet programları ve yıllık planlar hilafına gerçekleşen bu durum çok da istenen bir durum değildir.

Dönem olarak yaklaşık on yıla dayanan Avrupa krizi “yatalak hasta” görünümünde devam etmektedir. Üstüne üstlük güvenlik sorunları ve mülteci sorunu ülkeler için “zaten…” ile başlayan pek çok cümlenin kuruluşunu kolaylaştırmaktadır. Avrupa ülkeleri İngiltere, Almanya ve Hollanda dışında işsizlikte çift haneli rakamlarla uğraşmaktadır. Ekonomileri iyi olan bu üç ülke de kriz öncesinin iki katı bir işsizlik düzeyindedir. Yunanistan ve İspanya İşsizlik konusunda tam bir batağa saplanan ülkelerdendir. Özellikle genç işsizler %50 düzeylerini görmüştür. Her iki işsizden birisinin işsiz olması demek bu.  Haliyle ekonomilerde yaşanan sorunlar komşuya da kolayca sirayet edebilmektedir. Krizin ilk yılları kadar olmasa da toparlanma devam etmektedir. İstenen ve beklenen düzey olmasa da iyimserlikler hala geçerlidir. 2016 ve 2017 yılları Avrupa ve Türkiye için seçim yılları olmuştur. Siyasi iktidarların kararsız ve belirsiz tutumları kriz yönetimindeki başarıya engeldir.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre özellikle 2017'den 2019'a, işsizliğin çift haneli rakamlarda seyredeceğine dair göstergeler olayın ciddiyetini göstermektedir.  Hükümetin istihdam seferberliği, İstihdama yönelik kurslar ve yeni teşviklerle arttırılmak istenen istihdam oranları hala beklenen etkiyi oluşturamamış görünmektedir. Özellikle istihdam seferberliği ile 4 milyona dayanan işsiz sayısının,  iş sahibi yapılması, üretime katılması önümüzdeki günlerin önemli gündemidir. 2020 yılı için öngörülen istihdam sayısı 1 milyon 50 bindir. Genç işsizliği ise her dört işsizden birisinin genç olması anlamına gelmektedir. Göstergelerdeki beklenen iyileşme için hala zaman gerekmektedir.

Bu sene de hesabımızı kış tuttuk. 2019 için söylüyoruz. Önümüz yaz. 2020'den sonra bir düzeltmeden söz edilebilir. Beklentilerin iyimserlik içeren yanı elbette var. Özellikle mevsimlik iyileşmeler ve siyasi belirsizliklerin de nisbeten azalması ile göstergelerde belirgin düzelmelerin görülmesi beklenmektedir. Sonuçta ekonomi denilen olgular siyaset ve hele hele bizim coğrafyamızda, güvenlikten bağımsız düşünülemez. Yıllarca bütçenin en fazla kaynak kullanan kalemi savunma harcamaları idi. Öyle ki  beşte birini savunma harcamaları için kullanan bir ülke durumundan, bugün %10 civarında bir rakamdan söz edilmektedir. 

İşsizlikte, Ocak 2017’den beri devam eden %12-13 direnci %15'e yaklaşmıştır. Yeni istihdam üretim ve talebin piyasalarda olumlu gelişmelerle  ortaya çıkacaktır.  

Bu dönemde, tarım sektöründe çalışan sayısı da artmıştır. Yıllık iş oluşturma kapasitesi 500 bin gibi bir seviyede olmasına rağmen asıl eritilmesi gereken mevcut işsizler olmaktadır. Kayıtdışı çalışma hala üçte bir kadardır. Bilinmeyen bir miktarda da mültecilerin istihdamı sözkonusudur. Bu da ihmal edilmez bir rakamı karşımıza çıkarmaktadır. Üçte bir kadar bile olsa Suriyeli mülteciler halen çalışma çağında olanlardandır. Bu durum hem kayıtdışı çalışmayı hem de istihdamı etkilemektedir. İşsizlik için yeni paketlerin açıklanması şarttır.

YORUMLAR

  • 0 Yorum