Güvenliğin önceliği
Prof. Dr. ibrahim Attila ACAR

Prof. Dr. ibrahim Attila ACAR

attila2000@gmail.com

Güvenliğin önceliği

23 Temmuz 2019 - 06:11

Yusuf Has Hacip’in 1000 seneevveldensöylediklerinihiçunutmamakgerek:
“Devleti korumak için asker ve ordu lâzımdır; askeri beslemek için de çok mal davar gerektir. Bu malı elde etmek için, halkın zengin olması; halkın zenginliği için de doğru kanunlar olmalıdır. Bunların biri bile ihmal edilirse, dördü de kalır; dördü birden ihmal edilirse, dirlik gider, beylik bozulur.”
Alın bize formül: Devletin dirliği için evvela güvenlik, güvenlik için kaliteli ordu, bu orduyu besleyecek para, bu paranın sağlanacağı üretim ve bu üretim sistemi için işleyen ve insanlara hakkını tesis etme konusunda güven veren bir hukuk düzeni şarttır.
Önce “güvenlikmadem, buradanbaşlayalım.1980’lerden itibarengüvenliksorunları her 10 yıldabirfarklılaştı; farklıalgılandıveçözümleri de bunagörefarklılıkarzetti.Çözülmedibelkiamaproblemleryapıdeğiştirdi.Çözümlerişlevsizleşti. 10 yılsürenRuslarınAfganistan’ıİşgali (1979), İran’daHumeyni’ninyönetimielegeçirmesi (1979),  Irak-İran Savaşı (1979-1988), 21 farklıülkenin 38 kentindegerçekleşen ASALA teröreylemleri (1975-1985), İtalyaBaşbakanınınöldürülmesi, Kızıl Tugaylar (1978), İsveçBaşbakanıOlofPalmeninÖldürülmesi (1976), Tamil Kaplanlarınınkuruluşu (1976)’nun yanısıradevamedenbölgeselsorunlar: BalkanlarözellikleBosna’dasoykırım (1992-1995), Ortadoğu, Ruanda, Somali, Yemen vs. Elbette son olmasınıistediğimizIrak’tanSuriye’yeOrtadoğucoğrafyasınınyapısı, Türkiye’de de 1980’lerin ortasındanitibarenbaşgösteren PKK sorunuve 15 Temmuzilezirveyapangüvenlikçipolitikalarıetkileyen 40 yıllıkdöneminönemliolayları… Saydık.Dahasıvardırelbetancakgüvenlikolmadanolmaz.
Güvenlikesaslıyaklaşımlardan, güvenliğiöteleyenyaklaşımlaradoğrugeçiş, birtürsoğuksavaşın da “dönüşmesi” sonucudur. TekkutupludünyavedöneminSSCB’sinin super güçolarakkendiiçsorunlarınadalmasıveküreselbirsavaşihtimalinin de azalmasısonucunudoğurmuştur. ÇokgeçmemişveSSCB’nindağılmasürecibaşlamış, haliyleortayaçıkanyeniülkelerdahildışilişkilerveulusalgüvenlikkonularındaönemlideğişiklikleroluşmuştur.“Artıkgüvenlikvesilahlanmaileilgiliharcamalarazaltılmalı” fikriyerleşmeyebaşlamıştır. 1980‟lerde başlayıp, 1990’larilehızlananbusüreçülkelerinsıcakçatışmaortamıyerine “etniksorunlar, ekonomikgüvenlik, toplugöçvekaçakçılığınönlenmesi, insanticareti, uyuşturucuveçevreninkorunması” gibisorunlaradahafazlaodaklandığıbirdönemdir. Haliylebudönemyeniaraçlarıngeliştirilmesi, donanımveinsankaynağıolarak da farklılaşmayızorunlukılmıştır.2000’ler sözkonusuolduğunda, yılsonundanitibaren ABD seçimkampanyalarınınvaadlistelerinedeğinmemekolmaz.G.W.Bush (2001) ve Al Gore arasındaçekişmeligeçenseçimyarışınıngündemi, öncekidönemlerdenalışıkolunduğuşekilde,  “dahafazlagüvenlik” üzerinekurgulanmamıştı.  Dahaazkamuharcaması, dahafazlasosyalhaklarveuygulamalarbudöneminbaşatseçimvaatleriarasındadır.
Bu dönembireyingüvenliğininesasalındığıbirdönemdir.Devletgüvenliği, sınırihlalleriileiçvedıştehditlerbirsorunolmaktançıkmış; güvenlikkonusu, bireyleilgilialanlarıönceleyenbiryapıyabürünmüştür. Ekonomikrefahıngeliştirilmesiveönündekiengellerinortadankaldırılması,  sürdürülebilirçevrekaygısı, her türkimlikler, siyasihaklaraskerimevzulardandahaçoktartışılırolmuştur. Sınırgüvenliğikonusunun salt fizikiolarakalgılanmamayabaşladığıbuyenidönem, ülkelerinbirbirlerinemeydanokuyaraküstünlüksağlamayaçalışmasınınötesinegeçmiştir. Ekonomikrefah, demokrasivehukukunüstünlüğü, temizçevre, erişilebilirsukonusudahitoplumlariçindeğerligörülmeyebaşlanmıştır.
Güvenlik her ne kadarfarkedilmese de yinegündeminbirincisırasındadır. Bugün S400, dün F35, yarınsibersavaşlargüvenlikçözülmedenhareketsağlanmaz. Maslow, ihtiyaçlarınbirincibasamağınakoyduğu  “güvenlik” konusunu “enlerineni” ve “önceliklisi” olarakkabuleder. Canıtehditaltındayken, kişinindiğerihtiyaçlarınasıragelmemektedir.Bu yüzdeninsanlar, ülkesindekigüvensizortamdankaçmakiçinaç bi-ilaçkilometrelerceyürüyüpTürkiyesınırınagelebilmektedir. Bu yüzdengidilenhedefülkenindengelerivarkabuledilir. Kimsekalkıpbirdengesizliktenbirbaşkadengesizliğevebelirsizliğesürüklenmekistemez.
Dolayısıylagüvenlikveyagüçkullanmadangüvenliğisağlamakancakcaydırıcılıklamümkünolacaktır, bunun da bedelivardır.
 

YORUMLAR

  • 0 Yorum