Reklam
Prof. Dr. ibrahim Attila ACAR

Prof. Dr. ibrahim Attila ACAR

attila2000@gmail.com

Büyürken 'İşsiz kalmak'

01 Aralık 2020 - 07:40

Artan nüfus, yetişen genç ve dinamik nüfus ülkeler için büyük bir fırsat olmakla beraber, istihdam bir mesele haline geldiğinde ciddi sorunlara kapı aralanmış demektir. Ülkelerin yerleşiklerine iş oluşturma yeteneği kadar dışarıdan gelenlere de iş imkanı veriyor olması tartışmalara zemin hazırlamaktadır.

Burada demografik hareketlilik, beyin göçü ve mültecilik gibi zorunlu halleri göz ardı etmemek gerekmektedir.  Buna bir de Covid-19 gibi insanları eve hapsedip çalışma hayatını felç eden dönemler eklenince ekonomileri yavaşlatır. Dünyadaki ticaret trendlerinin olumsuz etkisi de eklendiğinde iş arayanların, işsizlik maaşına başvuranların sayısında belirgin bir yükselme kaçınılmaz olacaktır.  

Ekonomi teorisi 10 sene öncesine kadar %6 civarında bir işsizliği normal karşılar iken gelişmiş ekonomilerin, özellikle ABD, İngiltere ve Almanya gibi sanayi ve üretimin lokomotifi ülkelerin işsizlik oranı %8 düzeyinde idi. Şimdilerde bu oran %5-6 seviyesinde sabitlenmeye çalışılmaktadır, bu da ayrı bir inceleme konusu.  Yeni tartışmalarda işsizlik rakamlarının makul ve kabul edilebilir bir seviyesinin güncellenmesi tartışma konusudur.
Doğal işsizlik rakamı şimdilik çift haneli rakam psikolojisi de göz önüne alınarak %10 rakamının altı olarak kabul edilmektedir. Okullarda verilen eğitim ise hala 1992 yılında AB ülkelerinin kendi aralarında imzalamış olduğu Maastricht Anlaşması’nın bilgileri ile sınırlı kalmış durumdadır. 1992’den sonra da 10 yıl boyunca bütün zirvelerin önemli temalarından birisi “işsizlik” olmaya devam etmiştir.

AB içinde Almanya’nın %6 oranı ile yakın zamanda BREXIT ile birlik dışına çıkan İngiltere’nin %5,5 işsizlik oranı arasında çok fark görünmemektedir. ABD rakamları da bu civarlardadır.İşsizlik rakamları konusunda etrafımıza baktığımızda İspanya ve Yunanistan’ı saymayalım, çünkü bu iki ülkenin %23-25 aralığına da ulaştığı olmuştur. Şu an için hedefleri %15’tir buna en yakın ülke de İspanya’dır. İtalya, Portekiz ve Fransa ise %10-12’ler seviyesindedir. %10’nun biraz üzerinde seyreden ülke işsizlik rakamı Fransa’ya aittir. Tek haneli rakama en yakın ülke Fransa’dır.

Türkiye'de işsizlik oranı, dünyadaki bu gelişmelere paralel seyretmekte iken Covid süreci %15’i kabullendirmeye sevk etmektedir.  Aslında yukarıdan beri ifade etmeye çalıştığım temel husus oranın yüksekliğinden ziyade kabul edilebilirliği ve yönetilebilirliğidir. Kanaatim, korku sınırına daha vakit var yönündedir. 2Ç Covid 19 ile kaybedilmiştir. Ancak 3Ç toparlanmaya işaret edebilir. Tarım dışı sektörlerde bir kan kaybına dikkat çekmesi açısından beklenmedik bir durumdur. Kış mevsiminde haliyle bu rakamın yükselmesi kaçınılmaz olacaktır.

Avrupa’da genç işsizlik rakamlarına bakıldığında, %50’nin üzerindeki genç işsiz oranlarıyla en problemli iki ülke yine İspanya ve Yunanistan’dır. Portekiz ve İtalya %35 seviyesindedir. İngiltere ve Fransa %20’lerde sadece Almanya %10’un altındadır.  

İşgücüne katılma ve iş oluşturma kapasitesi açısından Türkiye hala belirli bir ivme ile ilerlemektedir. Mülteci olarak gelenler bir yana; Yunanistan’dan Balkanlardan Ermenistan’a Gürcistan’a,  Rusya ve Türki Cumhuriyetlerden Afrika’ya kadar pekçok işletmede çalışanlara rastlamak mümkündür. Türkiye kendi vatandaşların yanısıra  dışarıdan gelenlere de iş bulma konusunda münbit bir ülkedir. Sanayi sektörünün bir verisi var ki çok dikkat çekicidir: Açık iş sayısı ile yerleştirilen işgücü arasındaki oran. Bu oran hemen hemen bütün illerde yarı yarıya seyir izlemektedir. Kısacası sanayici işçi aramakta, bu talebin ancak yarısını doldurabilmektedir. İşin niteliği kadar işgücünün niteliği de önem arzetmeye devam etmektedir. Bu yönde doğru ihtiyaç belirlenerek mesleki kurslar yeniden ön plana çıkartılabilir.

Her dört işsizden birisi gençtir. Bunların da ¼’ü eğitimlidir… Bu işsizlik rakamları ürkütücü mü? Hayır, Şimdilik endişeye mahal bir durum bulunmamaktadır. Hızlı ve büyümeye paralel gelişmeler lehimize olacaktır.

 

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum
test