Reklam
Prof. Dr. Harun Raşit Uysal

Prof. Dr. Harun Raşit Uysal

harunrasituysal@gmail.com

Tarımda koronavirüs tehlikesi!!!

25 Mart 2020 - 07:33

Bütün dünyayı saran koronavirüssalgını Çin ve Güney Kore dışındaki ülkelerde etkisini devam ettiriyor. Merkez üssü Avrupa olan virüsün etkisine Türkiye’de girdi. Dünya gibi Türkiye’nin de gündemi bupandemiye odaklanmış durumda. Ancak odaklanmalar daha çok şehirlerde yaşayanların bunun bulaşmasını ne şekilde önleyecekleri ve nasıl davranacakları ile ilgili.
Bu yazıda çok az konuşulan tarım kesiminin önümüzdeki günlerde bundan nasıl etkileneceği ve önlem alınmazsa koronavirüsünnasıl daha büyük bir salgına dönüşeceği ile ilgili görüşlerimi bulacaksınız.
Şu anda gündeme gelmeyen köyler ve tarlada çalışacak çiftçiler ile işçiler için de aslında tehlike uzakta değil.
İlk risk bence üniversitelerin tatil edilip öğrencilerin köylerine dönmesi ile başladı. Öğrenciler arasında köyden gelenler, yaş ortalaması 55- 56 civarında olan anne-babalarının yanına döndüler.
Koronavirüsün gençleri değil, orta yaş ve yaşlıları etkilediğini düşündüğümüzde, bu durumda çiftçilikle uğraşanların önemli bir bölümünün risk grubu içerisinde yer aldıklarını görüyoruz. Erteleme nedeniyle köylerine dönen enfekte olmuş gençler ayni zamanda birer enfeksiyon kaynağı olarak yaşlı çiftçilere bunu bulaştırmış olabilirler. Böyle olup olmadığını zamanla anlayacağız.
Önümüzdeki aydan itibaren tarımda hareketlilik başlayacak ve çiftçilerilaç, gübre, yem gibi girdilerin temini için kentlere gelecekler, firma temsilcileri köylere gidecek, yani kırsal ile kalabalıkların teması yoğunlaşacak. Bu da halk sağlığı açısından tehlike oluşturacak.
Bazı bölgelerde bazı ürünler için hareketlilik başladı bile. Şu anda Akdeniz, Ege ve Güneydoğu Anadolu’da domates, biber, karpuz gibi fideden ekim yapılan bitkilerin dikimi başladı. Nisan sonu Mayıs başı gibi de İç Anadolu'da başlayacak. Yine Nisan sonu Mayıs başı pancar ve diğer tohumdan ekilen ürünlerin çapası başlayacak.
Üretim aile içerisinde hallediliyorsa ve ailede virüs bulaşmamışsa sorun görülmemekle birlikte, üretim “imece” şeklinde ya da amele çalıştırarak yapılıyorsa bulaşma riski olacak demektir.
Buradaki en büyük sorun da mevsimlik işçi çalıştıran işletmelerde olacak. Bazı mevsimlik işçiler yılladır sabit bir yere gidip sabit iş yapıyorlar. Bazıları ise üretim döneminde ürünlerin hasat zamanlarına göre yöre yöre geziyorlar. İşte bu grupta risk daha yüksek görülüyor.
İşgücü ister yöreden temin edilsin, ister mevsimlik olsun burada onlarca çiftçi, tarım işçisi minibüs ya da traktör ile yan yana tarlaya gidecek, birlikte yemek yiyecek, gün boyu tarlada veya serada ekim-dikim, çapa, hasat işlerinde yan yana çalışacak ve iş bitimi evlerine dönecekler. O zamana kadar gerekli tedbirler alınmazsa bu durum kırsaldaki salgın tehdidini de arttıracak.
Köylüler hasat sonu satmak için ürünlerini hallere, pazarlara, marketlere götürürken alıcı gruplarıyla, tarla-bahçelerinde tüccarlarla karşılaşıyorlar. Bazıları da ürünlerini pazar ya da üretici pazarlarında satarken kalabalıklarla muhatap oluyorlar. Bu durum kaçınılmaz ve pandemi önlenmezse kırsal, şehirlerdeki tüketici gruplarına bunun yayılmasını sağlayabilir.
Mayıs ayı içerisinde Ramazan bayramı var. Bayramlarda eş-dost-akraba-komşu ziyaretleri olacak. Köylerde bu tür ritüeller daha öne çıkıyor. “Gitmezsek, el sıkmazsak, tatlı yemezsek ayıp olur” denecek. Bu da, salgın o güne kadar önlenmezse, hastalığı yaygınlaştıracak. Bu durumda ziyaretler, örneğin dünya ve ülke normalleşirse kurban bayramına ertelenebilir.
Her şeye karşın koronavirüsün önlenmesinde kişisel hijyen çok önemli. Eldivenle, iş-sağım elbiseleriyle çalışılması, eve gelince iş elbiselerinin çıkarılması, yıkanması ve duş alınması gerekiyor. Bunların hepsi de birer maliyet, ancak kişinin ve dolayısıyla bulaştırabileceği bireylerin sağlığı bundan daha önemli.
Bu manada kırsalın bilgilendirilmesi gerekiyor. Toplantılar şeklindeki bilgilendirmeler riskli. Bilgilendirmeler televizyonların prime time zamanlarında sık sık gösterilecek olan kısa kamu spotları şeklinde olmalı. Spotlarda tarım kesimin yakından tanıdığı, saygı duyduğu kişilere yer verilmeli.
Hava sıcaklıklarının artması ile birlikte salgının etkisinin de azalacağı söyleniyor. Böyle olursa bu durum çiftçilere daha çok yarayacak.
Yine de panik yapma
Ama önlem al
KIRSAL…
 

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum