Reklam
Reklam
Prof. Dr. Harun Raşit Uysal

Prof. Dr. Harun Raşit Uysal

harunrasituysal@gmail.com

Pandemi, ekonomileri çökertiyor mu?

17 Haziran 2020 - 07:37

Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı KristalinaGeorgieva, geçenlerde yeni tip koronavirüs (kovid-19) salgınının tüm dünyada "2008 küresel mali krizinden çok daha kötü ve benzeri görülmemiş" ekonomik krize yol açtığını söyledi.
 
Bu manada IMF,1 trilyon dolarlık finansal kapasitesini kovid-19 dan etkilenen ülkeler için kullandırmaya başladı. IMF covid-19 a karşı savunmasızlarınekonomileri yükselen ülkeler olduğunu vurguluyor.Bunun dışında Dünya Bankası da salgından zarar gören ülkelere kredi paketleri açıyor.
Hükümetler dayanamadılar…
Hükümetler karantina başta olmak üzere pandemi önlemlerine sadece üç ay dayanabildiler. Bugün ülkelerin hemen hemen tamamı ticari işletmelerini açmış durumdalar. Salgın bitmese de, ölüm ve vaka sayıları her gün güncellense de, başta AVM’ler olmak üzere ekonomik kurumlar pandemi önlemlerini almak şartıyla açıldılar. Ancak halkın bu önlemleri içselleştirmediği anlaşılıyor.
Dünya ülkelerindeki korona görüntüleri insanların “mış” gibi davrandıklarını gösteriyor. Hemen hemen bütün ülkelerde yazın da etkisiyle sokaklar, pazarlar, yazlıklar, alışveriş merkezleri, piknik yerleri, ABD’de protestolar nedeniyle alanlar kalabalık.Bu nedenle dünyadan gelen haberler hiç de açıcı değil. Örneğin Pekin ve İran’dan gelen haberler oralarda yeniden atakların başladığını gösteriyor.
İkinci dalga başlasa bile,çarkların dönmesi için önlemlerin birincisi gibi sert olmayacağını düşünüyorum. Muhtemelen dünyada ölüm ve vaka olayları daha bir düşürülerek ve ölüm nedenleri başkalaştırılarak verilecek.
 
Dünyadaki karantina önlemleri nedeniyle ülkelerin ithalatlarını kısıtlamaları, bütçelerinden önceden tahmin etmedikleri büyük payları harcamaları ve tüketicilerin görece azalan gelirleri nedeniyle ülkelerin paraları bitti ve piyasaya vermek için karşılıksız para basıyorlar.
Bu ülkelerin birçoğunda ağırlıklı olarak gıda ve temizlik ürünleri ile sağlık ürünleri üretimleritam gaz devam ediyor. Bunun dışındaki reel sektörler ile turizm sektörü adeta kan ağlıyor.
Ya gelişmemişekonomiler…
Diğer yandan gelişmemiş ve gelişmekte olan ekonomiler içinse pandemi tam bir şok etkisi yarattı. Zenginler kadar paraları olmayan bu ülkeler zaten kredilere muhtaçken, pandemiye karşı almak zorunda kaldıkları önlemlerle daha da zor bir durumda kaldılar. Genellikle tarım ürünleri ihracatçısı olan böyle ülkelerde, ürünlerini alan ülkelerin getirdikleri kısıtlamalar nedeniyle bütçeleri zora girdi.
 
Şu anda dünyanın ekonomik görünümü bırakın 2008 krizini, 1929 büyük ekonomik buhrandan da daha kötü etki yapabilir. 2008 krizi bir finans kriziydi ve reel sektör ile malların dolaşımını bu derece etkilememişti.
 
Korona salgınının bu derece etkili olacağı ülkeler tarafından başlangıçta öngörülmüyordu. Bu nedenle gözlerinin önündeki krize hazırlıksız yakalandılar. 2008 krizinde kamulaştırma ve kamucu yaklaşım ile krizde olan sektörler desteklenirken, üretim şimdiki kadar düşmemişve ticaretin önünde de böyle karantina kaynaklı önlemler bulunmuyordu.
 
Şu anda var olan ve ne zaman biteceği tam olarak öngörülemeyen kriz, kanımca hem finans hem de reel sektörü 1929 krizinden daha fazla etkileyecek.
 
 

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum