Gıda güvenliği kimin sorumluluğunda?
Reklam
Reklam
Prof. Dr. Harun Raşit Uysal

Prof. Dr. Harun Raşit Uysal

harunrasituysal@gmail.com

Gıda güvenliği kimin sorumluluğunda?

27 Kasım 2019 - 09:34

Türkiye’de bir gıda terörü olduğu aşikar. Bunu Tarım ve Orman Bakanlığının belirli dönemlerde açıkladığı resmi ifşa listelerinden anlıyoruz. Bu listelerde hangi firmaların nasıl hile yaptıklarını görüyoruz.
Bunlar adresi bilinen firmalar. Bir de adresi bilinmeyip merdiven altı diye tabir edilen ve binlerle ifade edilen firmalar bulunuyor. Bunları ürettikleri birçok gıda ya taklit ya da yasal/yasal olmayan kimyasal katkılar konularak üretilmiş.
Aslında gıda işlemeden geriye doğru gitmek gerekiyor. Ürünlerin birçoğunda böyle bir barkod olmadığı için bunların hammaddeleri hakkında bilgi sahibi olamıyoruz.
Tarımsal hammaddelerin birçoğunda aşırı kimyasallar (gübre, ilaç, hormon vs) kullanıldığını biliyoruz. İşlenmiş gıdaların bir kısmında da yasak kimyasalların, ya da yasal kimyasalların etikette bildirildiğinden daha fazla kullanıldığını biliyoruz.
Peki bunların nelere mal olduklarını da biliyor muyuz? Örneğin insanların sağlığını nasıl etkilediklerini,  çevreyi nasıl çölleştirdiklerini, suları, atmosferi nasıl kirlettiklerini, erozyona nasıl sebep olduklarını ya da hayvanlara nasıl eziyet edildiğini acaba ne kadar biliyoruz?
Bunlar bakıldığında hile yapan firmalar ile fazla kimyasal kullanan üreticilerin sorunu gibi görünüyor. Ha burada dürüst çalışanları bir kenara koyuyoruz, bizim sözümüz zaten onlara değil.
Gıda güvenliği sorunu ülkede birçok olumsuz şeye mal oluyorsa önlenmesi için kim sorumluluk hissetmeli? Bence devlet bunu üzerine almalı. Devletin görevi salt listeleri yayınlamak olmamalı. Devlet tüketiciyi hilebazlar karşısında bu kadar acz içerisinde bırakmamalı.
“Her şeyi devletten mi bekleyeceğiz?” dediğinizi hissediyorum. Her şeyi değil ama eğitimi, sağlığı, çocukların korunmasını, stratejik sektörlerin elde tutulmasını, tarım arazilerinin talan edilmemesini ve tüketicinin yediği gıdaların güvenilir olmasını tabii ki devletten bekleyeceğiz.
Devlet nasıl ki sigaranın kapalı ortamlarda içilmemesi ile mücadele edip başarılı olduysa gıda terörünün de önüne geçebilir diye düşünüyorum.
Önlemede sadece caydırıcı cezalar yeterli olmuyor. Hilebaz firmalar yakalandıkları zaman şirketin ismini değiştirip yeniden hile yapıyorlar. Bazıları da analizlerde çıkmayan kimyasalları edinip kullanma yönüne gidiyorlar. Yani para kazanmak için illaki hile yapma yönüne gidiyorlar.
Çiftçiler iklim değişikliği başta olmak üzere birçok sebepten dolayı her yıl attıkları kimyasalları arttırıyorlar. Bazen de erken hasat yapıp ürünleri ilaçlı olarak pazara indiriyorlar.
Peki devlet ne yapmalı? Bir kere gelir dağılımındaki adaletini sağlamalı. Bir kere ücretlilere daha fazla maaş verilmeli ki kazandıklarıyla daha fazla ve güvenli gıdalar satın alabilsinler. Bu ayni zamanda piyasayı da hareketlendirecek ve esnaf da bundan faydalanacak.
Fazla ücret verilmesi ülkenin üretim ekonomisine yönlenmesiyle olası görünüyor. Yani tarımda işlenmiş ürünlerin ve yüksek teknoloji ürünlerinin üretilip ihraç edilmesi bu şekilde de ihracat ile ithalat arasındaki dengeyi ihracat yönünde artıran politikaların uygulanması gerekiyor.
Köylülerin ürettiklerinin güvenli olması için de devletin kooperatifleşmeyi zorunlu değil ama örneğin destekleri kooperatifler üzerinden vereceğini deklare ederek bir nevi “gönüllü zorunluluk” haline getirmesi gerekiyor. Çiftçilerin daha ucuza üstelik daha güvenli gıda üretmeleri, tüketicilerin de ayni şartlarda tüketmeleri için de bu şart.
Velhasıl bütün bunları sadece devlet aygıtı yapabilir diyorum. Ya siz ne dersiniz?
 

YORUMLAR

  • 2 Yorum
  • Erol Tekin
    2 hafta önce
    Vatandaşını düşünen devlet yapmalıdır yapmak zorundadır.
  • sedat sözer
    2 hafta önce
    Sağlıklı gıdanın yaygınlaşması, hile hurda ile üretim yapanların temizlenmesi için devletin çok daha aktif ve baskıcı olması gerekir. öncelikle de halkı bilinçlenip baskı yapması gerekir. Hocam bu uğurda mücadeleniz harika. Keşke sizin gibi işin uzmanları alanlarda olup sizin kadar gayretli olsa....