Reklam
Reklam
Reklam
Hüseyin Çağlar

Hüseyin Çağlar

[email protected]

Bu gemiyi durdurun

04 Nisan 2021 - 03:26

Brezilya Donanması'na ait 600 ton asbest ihtiva ettiği iddia edilen  'NAe São Paulo' uçak gemisinin Aliağa'da bulunan bir gemi söküm şirketince satın alındığı ve sökülmek üzere mayıs-haziran ayları arasında Aliağa'ya getirileceği birkaç gün önce basında yer aldı. Elbette ki bu haberin yazımıza konu olmasının nedeni geminin asbest içeriyor olmasıdır. Asbestli gemilerin dünyanın pek çok ülkesinde sökümü bir yana saklanması bile yasak.
Asbest (amyant), beyaz toprak olarak da bilinen, ısıya, aşınmaya, kimyasal maddelere oldukça dayanıklı, yapısal özellikleri açısından esnek, lifli yapıda bir mineral olup, gemi yapımı ve vagon üretimi dahil bir çok sanayi kolunda kullanılmıştır. Ülkemizde asbest üretimi ve kullanılması 31.12.2010 tarihinde yürürlüğe giren yönetmelikle yasaklanmıştır. Asbest üretimi ve kullanılmasının yasaklanmasının nedeni Dünya Sağlık Örgütü tarafından kanser nedeni olarak görülmesidir. Sağlık uzmanlarına göre asbest, asbestozis, mezotelioma ve akciğer kanseri gibi geri dönüşümsüz ağır sağlık sorunlarına neden olmaktadır. 
Zaten gemi söküm işinin yarattığı çevre kirliliğine ilave olarak 600 ton asbest içerdiği belirtilen geminin Aliağa’da sökülecek olması doğal olarak tepkilere neden oldu. 2008 yılında da benzer şekilde asbestli Otopan gemisi sökülmek üzere Aliağa’ya getirilmiş ancak ekoloji örgütlerinin ve halkın tepkisi üzerine ülkesine geri gönderilmiş ve asbestten temizlendikten sonra söküm işi gerçekleşmişti.  Görünen o ki krizleri fırsata çeviren bir ülke olduğumuzdan gemi söküm sektörü de Covid-19’u fırsata çevirmiş.



Dünyada birçok ülkede gemi söküm tesisi var. Ancak başta Avrupa ülkeleri olmak üzere birçok ülkede gemi söküm tesisleri, çevresel ve toplumsal maliyetlerin yüksekliği nedeniyle çalıştırılmamaktadır. Hâlen çalışmakta olan gemi söküm tesisleri ise Hindistan, Pakistan, Bangladeş, Çin ve Türkiye’de bulunmaktadır. Türkiye'nin tek gemi söküm bölgesi olma özelliğine sahip Aliağa’daki 21 şirketin faaliyet gösterdiği gemi söküm bölgesi, Avrupa'nın “gemi söküm merkezi” olarak görülüyor. Yani “kirli sanayi merkezi”  
Aliağa sanayi bölgesi olması nedeniyle hava kirliliği ve buna bağlı sorunların yaşandığı bir kent özelliği taşımaktadır. Özellikle demir çelik, gemi söküm, rafineri, petrokimya gibi büyük kirletici kaynakların bulunduğu bölgeden kaynaklanan hava kirliliği sadece Aliağa’yı değil İzmir'i de doğrudan etkilemektedir. Bunun üzerine bir de en önemli kanser yapıcı çevresel etkenler arasında sayılan asbest bulunduran geminin Aliağa’da sökülecek olmasının yaratacağı sağlık riskine rağmen Türkiye’ye getirilmesi kabul edilebilir değildir. İnsanların sağlığını tehlikeye atan ve çevre kirliliğine neden olan böyle firmaların faaliyet göstermesine neden izin verilir. 
Gemi söküm tesisleri her ne kadar sahipleri tarafından her türlü iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin alındığı ileri sürülse de aynı zamanda iş kazalarının ve kimi zamandan da bu kazalar sonucu ölümlerin yaşandığı bir alandır. Bu yönüyle de Aliağa kapitalizmin emeğe yönelik saldırısının en vahşi biçimiyle yaşandığı bir bölge durumunda olup çevresel ve sağlık risklerini doğrudan yaşayan bir bölgedir. 
Sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı bir insan hakkıdır ve Türkiye Cumhuriyeti anayasasında da vatandaşlar sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı yer almaktadır. Bu nedenle, asbest içeren geminin ülkeye girişi durdurulmalıdır. 

FACEBOOK YORUMLAR

YORUMLAR

  • 0 Yorum
    test