Kadınlarımızın seçilmesinde 84. yıl
Emin Varol

Emin Varol

emnvarol@hotmail.com

Kadınlarımızın seçilmesinde 84. yıl

05 Aralık 2018 - 06:21

Bugün, 5 Aralık 2018.
Bugün, Türk kadınına seçme ve seçilme hakkı verilişinin, Büyük Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün, 1934 yılında hayata geçirdiği bu büyük devrimin 84. yılı.
Türk tarihi boyunca aile içinde ve çalışma yaşamında etkin bir yer tutan, eğitimde, istihdamda, yönetim ve karar alma mekanizmalarında çok büyük görevler üstlenen Türk kadını, 5 Aralık 1934'te Anayasa ve Seçim Kanunu'nda yapılan yasa değişikliği ile dünya geneline göre oldukça erken bir tarihte seçme ve seçilme haklarına kavuştu.
Siyasal haklarını ilk kez 1930 yılındaki eylül ayı başından ekim'in 20'sine kadar süren belediye seçimlerinde kullanan kadınlarımızın seçme ve seçilme haklarını kullanma takvimine baktığımızda;
1930 yılında yapılan belediye seçimlerinde Şehir Meclisleri'ne girebilen kadınlarımız arasında İzmir seçimlerinde Cumhuriyet Halk Fırkası'nın (CHF) iki kadın adayı olan Hasane Nalan ve Benal Nevzat Hanımlar ile İstanbul seçimlerinde CHF adayı olan Rana Sani Yaver (Eminönü), Seniye İsmail Hanım (Beykoz), Ayşe Remzi Hanım (Beyoğlul), Nakiye (Beyoğlu), Latife Bekir'in (Beyoğlu) olduğunu;
26 Ekim 1933'te 2329 sayılı kanunun çıkarılması sonucu, kadınlarımıza köy muhtarı olabilme ve ihtiyar heyetlerine seçilme hakkı tanınması ile Aydın'ın Çine ilçesi'ne bağlı Demirdere Köyü'nde (Bugünkü Karpuzlu İlçesi) yaklaşık 500 oy alarak seçimi kazanan Gül Esin; Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk kadın muhtarı olduğunuu görüyoruz.
Türkiye'de kadınların katıldığı ilk genel seçimlerin 8 Şubat 1935 yılında yapılan ve 17 kadın milletvekilinin TBMM'ye girdiği ilk genel seçimler olduğunu, 1936 yılı başında boşalan milletvekillikleri için yapılan seçimde emekli öğretmen Hatice Özgenel'in Çankırı Milletvekili olarak seçilmesiyle Meclis'teki kadın milletvekili sayısının 18'e çıktığını görüyoruz.
Avrupa'da kadınlara oy hakkını veren ülke en son 1991 yılında, kadınların federal düzeyde 1971 yılından, yerel kantonlar düzeyinde ise 1959 ile 1991 yılları arasında uy kullanabildiği İsviçre'nin Appenzell Innerhoden Kantonu oldu.
Suudi Arabistan'da ise kadınlar ilk kez 2015 yılındaki yerel seçimlerde oy kullanabildiler.
Avrupa'da daha birçok ülkede yokken, eşsiz öngörüsü, demokrasi anlayışı ve devrimci ruhuyla Atatürk ve mücadele arkadaşlarının önce kadınlarımıza, sonra demokrasimize kazandırdığı kutsal seçme ve seçilme hakkının yıldönümünde bir kez daha diyoruz ki;
"Kadın cinayetlerine kadar varan kadın ayırımcılığı ile mücadelenin yolu, kadınların kamusal alanda daha fazla yer almasından geçiyor"
 

YORUMLAR

  • 0 Yorum