Tahakkuk fişi dava konusu yapılabilir mi?-2
Reklam
Av. Nazlı Gaye Alpaslan

Av. Nazlı Gaye Alpaslan

m.alpaslan@windowslive.com

Tahakkuk fişi dava konusu yapılabilir mi?-2

26 Ocak 2019 - 06:25

Özetle, iptal davası, İYUK 2. maddesinin 1. fıkrasının, 8/6/2000 gün ve 4577 sayılı kanunun 5. maddesi ile değişik (a) bendinde, idari işlemler hakkında, yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı, iptalleri için menfaatleri ihlal edilenler tarafından açılan davalar olarak tanımlanmıştır.
Bir idari işlem, yukarıda belirtilen hukuka aykırılıkları içermiyor ve fertlere zarar vermiyor ise doğal olarak böyle bir durum iptal davasına konu edilmeyebilir. Örneğin, idarenin kendi iç birimlerine yolladıkları tamimler, genelgeler,  idarenin kendi elemanları tarafından iptal davasına konu edilemezler.
Bu durumda özetlemek gerekirse 213 sayılı VUK’nun 25 ila 28. madde hükümlerine göre tahakkuk fişi dava konusu yapılabilecektir. Vergi dairesi tarafından düzenlenen tahakkuk fişlerinin arka kısmında da yapılan açıklamalara göre tahakkuk fişlerinin mükellefe verilmesi durumunda bu fiş baz alınarak, vergi veya idare mahkemelerinde  dava konusu yapılması  mümkün bulunmaktadır.
Uygulamada özellikle tarhiyat öncesi veya tarhiyat sonrası uzlaşmalarda, uzlaşmaya varılması üzerine uzlaşma komisyonları üzerinde uzlaşılan, uzlaşma tutanağı üzerine  mükellefe bu tutanakta yer alan vergi ve cezaların ödenmesi için 30 gün süre tanımaktadırlar. Mükellefler, kendilerine verilen uzlaşma komisyon kararı ile bağlı bulundukları vergi dairesine müracaat ettikleri takdirde vergi dairesi tarafından tahakkuk fişi tanzim edilerek, o anda mükellefe veya yetkili adamına o esnada tevdii edilmektedir. İşte bu noktada ve bu tarihte mükellef tahakkuk fişi üzerinde gecikme faizlerinden ancak haberdar olabilmektedir. Bir başka ifade ile, mükellefler uzlaşma komisyonlarında üzerinde uzlaştıkları vergi ve cezanın rakamını daha önce bildikleri için komisyon huzurunda gecikme faizleri rakamsal olarak henüz ortaya çıkmadığından bu tarihte gecikme faizleri rakamsal olarak bilinmemektedir. Vergi dairesine gelen mükellef, kendisine tahakkuk fişi verilmesi anında, sırasında söz konusu gecikme faizlerini tahakkuk fişi üzerinden görerek muttali olabilmektedir.
 
III-UYGULAMADA GECİKME FAİZLERİ, ANCAK TAHAKKUK FİŞİ  ÜZERİNDE SONRADAN YER ALDIĞI İÇİN DAVA KONUSU YAPILABİLİR
 
Uygulamada gerek tarhiyat öncesi uzlaşmalarda ve gerekse tarhiyat sonrası  uzlaşmalarda, uzlaşmaya varılması halinde, düzenlenen “uzlaşma komisyonu kararı” veya “uzlaşma tutanağı” ile mükellef daha sonra vergi dairesine müracaat edebilmektedir.  Bu aşamada gecikme faizleri ortaya çıkmadığı için mükellefin bu gecikme faizlerine karşı dava açması zaten mümkün değildir. Zaten bu aşamada, üzerinde uzlaşılan vergi ve ceza miktarı uzlaşma komisyon kararında yer almaktadır. Üzerinde uzlaşılan vergi ve ceza miktarları için dava açılması veya herhangi bir makama şikayette bulunulması mümkün değildir. Bu kuralın tek istisnasını; 213 sayılı yasanın 116 ila 123. maddelerinde düzenlenen  vergi hataları konusu  oluşturmaktadır.  Üzerinde uzlaşılan veya mutabık kalınan uzlaşma komisyonu kararları geçerlidir ve kesindir. Vergi hatası dışında bu komisyon kararları kesin bir hüküm ifade edecektir(3).
Uzlaşma komisyon kararları üzerine, vergi daireleri tarafından düzenlenen tahakkuk fişlerinin içerdiği vergi, ceza miktarlarından sonra en alt kısımda yer alan “gecikme faizi” tahakkuk fişi muhteviyatı ile beraber dava konusu edilmesi mümkün bulunmaktadır.
Diğer taraftan VUK’nun Ek 8/1 maddesi uyarınca, uzlaşma tutanağı verginin normal ödeme zamanları kısmen veya tamamen geçtikten sonra tebliğ edilmişse, ödeme süresi geçmiş olan vergi ve diğer tutarlar uzlaşma tutanağının tebliğinden itibaren bir ay içinde ödenmek durumundadır. İdare, uzlaşma tutanağının imzalanması tebliğ anlamında sayılmaktadır.

Yine VUK’nun 112/3. maddesine göre uzlaşma konusu yapılan vergilerde gecikme faizi, tarhiyat öncesi ya da sonrası uzlaşılan vergi miktarlarına, normal vade tarihinden uzlaşma tutanaklarında da gecikme faizinin ayrıca hesaplanacağı belirtilmektedir. Yani, gecikme faizi uzlaşma anında belli değildir, bilinmemektedir, sonradan hesaplanmaktadır. Uzlaşma sonrası, idarece hesaplanan gecikme faizi, uzlaşılan vergi ve cezalar ile birlikte tahakkuk fişi ile tahakkuk ettirilmektedir.  Mükellefler gecikme faizi tutarını ilk defa kendilerine tebliğ edilen tahakkuk fişlerinde görmekte ve öğrenmektedirler. Genellikle uyuşmazlık konusu olaylarda  da gecikme faizi yazılı tahakkuk fişi mükelleflere tebliğ edilmeden, mükellef ödeme yapmak için vergi dairesi veznesine müracaat ettiğinde kendisine verilen makbuzda görmüş olmaktadır.

YORUMLAR

  • 0 Yorum